Skuteczną laktację utrzymującą się przez wiele miesięcy po urodzeniu dziecka, po­krywającą jego potrzeby żywieniowe, wa­runkują:

9 kontakt skóry matki ze skórą dziecka w pierwszej godzinie po porodzie, przystawianie dziecka do piersi w pierw­szych godzinach po porodzie,

, karmienie wyłącznie piersią na żądanie, również w nocy, karmienie każdorazowo z obydwu piersi,

• niepodawanie żadnych płynów między karmieniami, ani zamiast karmienia, do ukończenia 4 miesięcy życia dziecka.

Wydzielanie mleka nie jest procesem ciąg­łym, wzmaga się w okresie aktywnego ssania, a zmniejsza w przerwach między karmieniami. Całkowite opróżnienie piersi jest najlepszym bodźcem dla wytwarzania pokarmu. Jeśli niemowlę od czasu do czasu przesypia porę karmienia, nie należy go budzić. Niemowlę samo reguluje czas trwania posiłku, ssie dopóty, dopóki się nie nasyci. Gdy ilość pokarmu jest obfita, zdrowe silne niemowlę rzadko ssie dłużej niż 5—6 min i w tym czasie wysysa od ¹/2—³/t zawartego w piersi mleka, a w na­stępnych minutach już tylko niewielkie ilości. Karmienie nie powinno zatem trwać krócej niż 10 min i nie dłużej niż 20 min. Wydłużanie karmienia ponad 20 min moż­na stosować przejściowo u słabych nie umiejących jeszcze efektywnie ssać no­worodków. Zazwyczaj noworodki i nie­mowlęta karmione piersią nie wymagają pojenia, tj. podawania rumianku, herbaty, czy też wody przegotowanej.

Czas i częstość trwania karmienia.

W pierwszych dniach i tygodniach życia noworodek powinien być karmiony „na żądanie”, czyli należy go przystawiać do piersi tak często, jak tylko domaga się tego krzykiem, który jest wyrazem głodu, jeśli wykluczy się inne przyczyny. Z takimi zale­ceniami wypisywane są noworodki z od­działów położniczych. W praktyce w pierwszych dwóch tygod­niach życia liczba karmień „na żądanie” wynosi 10—14 w ciągu doby, w tym 2—3 karmienia w nocy. W następnych tygod­niach stopniowo zmniejsza się i w następ­stwie samoregulacji dziecka ustala się na poziomie 6—7 karmień w ciągu doby w pierwszych trzech miesiącach życia, a następnie 5—6 karmień ok. 6 miesiąca życia. Wydłuża się równocześnie przerwa nocna w karmieniu, która trwa począt­kowo 3 godziny, a następnie 6 godzin.

Karmienie w pierwszych dniach ży­cia. Karmienie piersią zdrowego donoszo­nego noworodka można zaczynać już po paru godzinach od urodzenia. Ma to duże znaczenie tak dla matki, jak i dla dziecka; przyspiesza także fizjologiczne mechaniz­my regulujące wydzielanie pokarmu. Gru czoł sutkowy matki w pierwszych dniach laktacji wydziela siarę, zwaną młodziwem. Różni się ona od mleka wytwarzanego w następnych dniach i tygodniach. Siara zawiera więcej białka (3—5%) niż mleko dojrzałe (1 —2%), większą część tego biał­ka stanowią ciała odpornościowe, chro­niące dziecko przed chorobą. Jest ona również bogatsza w witaminę A i sole mineralne. Wydzielanie siary trwa 5—10 dni, dopiero w końcu pierwszego miesiąca pokarm matki ma stały i dojrzały skład.

Więź uczuciowa podczas karmienia piersią. Karmienie piersią jest okresem szczególnej więzi między matką a dziec­kiem, np. w czasie, kiedy dziecko ssie pierś, a także kiedy przestaje ssać, matka przema­wia do niego, całuje i dotyka dziecko. Natomiast karmienie mlekiem z butelki ogranicza więź uczuciową. Karmienie pie­rsią jest zatem dla kobiety źródłem radości macierzyńskiej przez ścisły kontakt z dziec­kiem i więź uczuciową.